कञ्चनपुरको भीमदत्त नगरपालिका चुरे फेदीस्थित खन्याखोलामा निर्माण गरिएको बाँध बाढीले भत्काएपछि अस्थायी रूपमा बाँध निर्माण गर्न थालिएको छ । झण्डै तीन किलोमिटर स्थायी रूपमा निर्माण भएको बाँधको करिब पाँच सय मिटर क्षेत्रमा बाढीले बाँधलाई भत्काएपछि अस्थायी रूपमा बाँध निर्माण गर्न थालिएको हो ।
भीमदत्त नगरपालिकाले तीनवटा टिपर, एउटा जेसीबी र एउटा निजी स्काभेटर प्रयोग गरेर भत्केको बाँधलाई अस्थायी रूपमा निर्माण गर्न लागेको भीमदत्त नगरपालिका–३ तिलकपुरका वडाध्यक्ष रामबहादुर जप्रेलले जानकारी दिए । उनका अनुसार नगरपालिकाको स्रोत साधन मंगलबार बिहानबाट प्रयोग गरिएको छ ।
“खोलामा बाढी आएर आइतबार नै बाँध भत्काएको अवस्था छ, सोमबार बिहानबाट भत्काएको तथा जोखिम भएको बाँधको क्षेत्रमा अस्थायी रूपमा बाँध निर्माणकार्य सुरु गरिएको छ ।” वडाध्यक्ष रामबहादुर जप्रेलले भने, “केही नगरपालिका स्रोतसाधन तथा निजी स्रोतसाधन प्रयोग गरेर खोलाको धारलाई परिवर्तन गर्ने कार्य भइरहेको अवस्था छ, स्थायी रूपमा बन्ने बाँधभन्दा अस्थायी बाँध निर्माणले केही सहजता हुने भएकाले तत्कालका लागि अस्थायी रूपमा बाँध निर्माण कार्य अगाडि सारिएको हो ।”
खोला किनारमा अहिले खोलाको मध्यभागदेखि ग्राबेल उठाएर भत्किएको क्षेत्रमा पुर्ने काम भइहरेको छ । योसँगै ठूला ढुंगाले पनि बाँधलाई अस्थायी रूपमा बलियो बनाउने कार्य भइहरेको छ । यसैगरी खोलाको किनारसँग जोडिएको भीमदत्त नगरपालिका–७, ८ र ३ बाढीको उच्चजोखिममा छन् । यसअघि बाँध निर्माण हुनुभन्दा अगाडिको समयमा उक्त खोला गाउँमा पसेर ठूलो क्षति पु¥याएको थियो । हाल आएर बाँध निर्माण गरिएको भए पनि निर्माण गरेको बाँध भत्काएपछि जोखिम बढेको वडाध्यक्ष जप्रेलको भनाइ छ ।
डडेल्धुरा जिल्लासँग जोडिएको चुरे पहाड क्षेत्र हुँदै उक्त खोला तराई क्षेत्रको भीमदत्त नगरपालिका क्षेत्रसँग जोडिएका वडा भएर बहने गर्दछ । तराईमा वर्षा नभए पनि चुरे पहाडको वर्षाले उक्त खोलामा बाढीको जोखिम हुने गर्दछ । खोलाको पश्चिमतर्फ गाउँको भागमा झण्डै तीन किलोमिटर जति पक्की बाँध निर्माण गरिएको छ । यसपटक भने वर्षाको सुरुवातको बाढीले बाँध भत्काउँदा नगरकै लागि जोखिम भएको अवस्था छ ।
“वर्षायाममा मात्रै बहने खहरे खोला भन्ने गर्दछन्, वर्षायाममा खोलामा बाढी उर्लेर आउने गर्दछ, खोला किनार निर्माण गरिएको बाँध पनि पूर्णरूपमा निर्माण गरिएको अवस्था छैन,” वडाध्यक्ष जप्रेलले भने, “बाँध निर्माण गरिएको स्थानभन्दा अझै एक किलोमिटर बढी क्षेत्रमा बाँध निर्माण गर्नुपर्ने आवश्यकता छ, अहिले भत्केको स्थानमा अस्थायी रुपमा बाँध निर्माण गर्न लागिएको भए पनि बाढीको जोखिम भने कायमै छ ।”
अस्थायी रूपमा निर्माण गरिन लागेको बाँध स्थायीभन्दा एकदमै कमजोर तथा कमसल हुने भएकाले अझै जोखिम न्यूनीकरण नभएको उनले बताए । खोला किनारमा स्थायी रूपमा बाँध निर्माण गर्ने तथा बाँधको ठाउँठाउँमा स्पर लगाउनु पर्ने देखिन्छ । नदी नियन्त्रणमा आफूहरूले प्रयास गरे पनि स्थायी रूपमा बाँध निर्माण नभएसम्म जोखिम कम नहुने वडाध्यक्ष जप्रेलको भनाइ छ ।
कञ्चनपुरको भीमदत्त नगरपालिका चुरे फेदीस्थित खन्याखोलाको बाँध बाढीले बगाएपछि अस्थायी बाँध निर्माण गरिँदै ।
