पश्चिम नेपालको सामरिक महत्त्वको क्षेत्र टिंकर नाकामा सशस्त्र प्रहरीको बोर्डर आउट पोस्ट (बीओपी) भवन तयार भएको छ । सरकारले गत वर्ष नै दार्चुलाको उत्तरी चिनियाँ नाका व्यास गाउँपालिका–१ टिंकर र भारतद्वारा अतिक्रमित क्षेत्रनजिक पर्ने कौवामा बीओपी राख्ने निर्णय गरेको थियो । टिंकरको छियालेकमा भवन बने पनि कौवामा भने अहिलेसम्म निर्माणको सुरसार छैन ।
कौवा क्षेत्रमा बीओपी भवन बनाउन गत वर्ष नै माग गरे पनि अहिलेसम्म सरकारले चासो नदिएको स्थानीयको आरोप छ । ‘टिंकर नाकानजिक प्रहरीको सीमा चौकी पनि छ । कौवामा नेपाली सुरक्षाकर्मीको उपस्थिति नै छैन,’ व्यासका रमेश बोहराले भने, ‘उता कौवानजिक व्यास घाटीको केन्द्रमा पर्ने गुन्जीमा भारतीय सुरक्षाकर्मीहरूको मुख्यालय जस्तै छ ।’ अतिक्रमित नेपाली भूमि गुन्जीमा भारतले वर्षौंदेखि सुरक्षाकर्मीको अखडा बनाएको स्थानीय बताउँछन् । गुन्जी र कौवालाई लिपुखोलाले छुट्याउँछ । कौवाबाट अतिक्रमित कालापानी क्षेत्र पनि नजिक पर्छ ।
कौवामा बीओपी राख्दा अतिक्रमित नेपाली भूमिमा निगरानी गर्न सकिनेछ । छाङरुमा सशस्त्रको गुल्म भए पनि कौवा क्षेत्रतिर गस्तीका क्रममा मात्र जाने गरेका छन् । ‘माथिल्लो कौवा क्षेत्रमा सशस्त्रले गस्तीमा निस्कनुपरे भारतीय सशस्त्र सीमा बल ९एसएसबी० लाई जानकारी गराउनुपर्छ । आफ्नै सीमा क्षेत्रमा जान भारतीय सुरक्षाकर्मीको अनुमति माग्नुपर्ने अवस्था छ,’ बोहराले भने ।
जग्गाप्राप्तिमा समस्या देखिएकाले कौवामा बीओपी राख्ने भवन बनाउन ढिलाइ भएको सशस्त्र प्रहरीका प्रवक्ता राजु अर्यालले बताए । कौवामा बीओपी निर्माणको माग गर्दै व्यास–१ का गाउँलेले जिल्ला प्रशासनमा निवेदनसमेत दिएका छन् । जिल्ला सुरक्षा समितिको निर्णय भएर फाइल अघि बढेको जिल्ला प्रशासन कार्यालयले जनाएको छ ।
चीनको ताक्लाकोटसँग जोडिएको टिंकरमा डेढ महिनामै भवन तयार भएको हो । छियालेकमा बीओपी निर्माणको ठेक्का पाएको धुलिखेल प्याराडाइज एलबी जेभीले प्रतिकूल मौसम र विभिन्न कठिनाइका बावजुद पनि काम पूरा गरेको जनाएको छ । भवन हस्तान्तरण हुनेबित्तिकै बीओपीमा सुरक्षाकर्मी खटाइने प्रवक्ता अर्यालले जानकारी दिए ।
टिंकर छोटी भन्सार कार्यालयको जग्गामा निर्माण गरिएको बीओपीले तिब्बत भएर हुने चोरी तस्करी, सिकार तथा सीमा क्षेत्रमा हुने गैरकानुनी गतिविधिलाई नियन्त्रणमा सहयोग पुग्नेछ । छियालेकमा बीओपी भवन बनाउन धुलिखेल प्याराडाइज एलबी जेभीले ८७ लाख रुपैयाँमा ठेक्का पाएको थियो । दुई प्रिफ्याब भवन, एउटा भान्सा र भित्र–बाहिर गरी चार बाथरुम निर्माणका लागि हेलिकप्टरबाट सामान ढुवानी गरिएको निर्माण कम्पनी सञ्चालक लालबहादुर बमले बताए ।
टिंकर गाउँबाट दुई किलोमिटर दूरीमा रहेको छियालेकमा बीओपीनजिकै नेपाल प्रहरीको सीमा चौकी पनि छ । छियालेकभन्दा माथि मान्छेको उपस्थिति छैन । टिंकरमा ७० परिवारको बसोबास छ । टिंकरको प्रहरी चौकीसहित स्थानीय बासिन्दा जाडो सुरु भएपछि बेंसी झर्छन् । अब सशस्त्र बीओपी बाह्रै महिना नाकामा राख्ने भवन बनाएको जनाइएको छ । यहाँबाट सातरआठ घण्टा उकालो हिँडेपछि नेपाल र चीन सिमाना छुट्याउने टिंकर भन्ज्याङको १ नम्बर पिलरमा पुगिन्छ ।
