धनगढी-कैलालीको घोडाघोडी नगरपालिका १ की ७० वर्षीय महिलालाई श्वासप्रश्वास सम्बन्धी समस्या देखिए पछि उनका आफन्तले उपचारका लागी घोडाघोडी अस्पताल पु¥याए । तर त्यहाँ बिरामीको अत्याधिक चाप रहेका कारण अस्पतालले भर्ना लिन सकेन । त्यसपछि बिरामीका आफन्तहरूले तत्काल उनलाई घोडाघोडी नगरपालिकाले सञ्चालनमा ल्याएको अस्थायी कोरोना अस्पतालमा पु¥याए। लामो समयदेखि दम र मुटु सम्बन्धी समस्या झेलिरहेकी ती महिला त्यसमै कोरोना सङ्क्रमण पुष्टि भए पछि सास फेर्न पनि निकै हम्मे–हम्मे भइरहेको थियो ।

‘शरीरमा अक्सिजनको लेबल ४० प्रतिशत मात्रै थियो,कोरोना अस्थायी अस्पतालका एमबिबिएस डा.टेकराज भट्टराइले भने,‘हामीले अक्सिजन दियौँ त्यसले पनि केही सहज हुन नसके पछि आफन्तहरूले बिरामीलाई घर लिएर गए।’
‘बिरामीको अवस्था नाजुक थियो,उहाँलाई तत्काल आइसियुको खाँचो थियो तर हामीसँग अक्सिजनको मात्र व्यवस्था थियो,हामीले उहाँको उपचार गर्न सकेनौँ।’अस्पतालबाट घर ल्याएका ती बिरामीको आइतबार साँझ नै मृत्यु भइसकेको छ ।

‘जनशक्ति छ,उपकरण छैन’

घोडाघोडी नगरपालिकाले कोरोना सङ्क्रमित बिरामीलाई लक्षित गर्दै १० शय्याको अस्थायी कोरोना अस्पताल सञ्चालनमा ल्याएको छ ।नगरपालिकाको मुख्य क्षेत्र सुखड बजारबाट २ किलोमिटर भित्र रहेको दरख स्वास्थ्यको छेउकै भवनबाट सेवा सुरु गरिएको छ ।
आइतबारबाट सञ्चालनमा आएको अस्पतालमा पहिलो दिन नै एक जटिल बिरामी उपचार खोज्दै पुगे तर उपकरण अभावमा बिरामीको उपचार हुन सकेन।

अस्थायी कोरोना अस्पतालमा सामान्य औषधी र बेड र अक्सिजन बाहेक अन्य उपकरण छैनन् । बिरामीको एक्सरेको लागी पनि समस्या छ । ‘हामी सँग पर्याप्त जनशक्ति छ,नगरपालिकाका स्वास्थ्य शाखा प्रमुख कैलाश कुमार रावतले भने,‘तर आवश्यक उपकरणहरूको अभाव छ।उपकरणको व्यवस्थापनका लागी हामीले पहल गरिरहेका छौँ।’कोरोना अस्पतालमा अहिले १३ जनाको जनशक्ति छ । अस्पतालको मुख्य जिम्मेवारीमा ‘एमबिबिएस’ डाक्टर टेकराज भट्टराई छन् । त्यसै गरी ४ जना ‘नर्सिङ स्टाफ’,४ जना ‘पारामेडिक्स’ र दुई÷दुई जना ल्याब र कार्यालय सहयोगी छन् ।

‘हामी सँगै अहिले नै पर्याप्त उपकरण छैनन्,डा.भट्टराईले भने,‘यहाँ भएका उपकरणहरूले हामी बिरामीलाई सेवा दिन सक्छौँ।अहिले हामीले एन्टीजेन विधिबाट कोरोना परीक्षण र डाक्टरी परामर्श सेवा सँगै सामान्य उपचार गरिरहेका छौँ।’

अस्थायी कोरोना अस्पतालमा १५ वटा सानो अक्सिजन सिलिन्डर छन्,ती मध्ये पनि हामीले दुई वटा प्रयोगमा ल्याइसकेका छौँ,डा. भट्टराइले भने,अव १३ वटा मात्रै बाँकी छन्।एन्जीेजेन परीक्षणका लागी पनि अव जम्मा १ सय १० को हाराहारीमा मात्रै किटहरू छन्।’

खरिद गर्ने जमर्को,तर पुग्ने कहिले ?

नगर क्षेत्र भित्र कोरोना अस्पताल स्थापना गरिए पनि उपकरण अभावमा बिरामीले भरपर्दो सेवा पाउन मुस्किल छ । नगरपालीकामा अस्थायी कोरोना अस्पताल छ भन्नु जस्तो मात्रै हो तर सङ्क्रमित बिरामीले तत्काल उपचार पाउने अवस्था छैन । आइतबार अस्पताल पुगेका बिरामीको उपचार हुन सकेन,सोमवार कुनै पनि बिरामी सेवा लिन आएनन् ।

जनशक्ति भएर पनि उपकरण अभावले समस्या छ । यद्यपि आवश्यक उपकरण खरिद प्रक्रियामा रहेको नगरपालिकाको दाबी छ। ‘हामीले उपकरण खरिद गर्दै छौँ,नगरपालिकाका कार्यकारी अधिकृत खगेन्द्र बहादुर सिंहले भने,‘८० वटा अक्सिजन सिलिन्डर,५ सय एन्टीजेन किट,एक्सरे मेसिन,ई सिजी मेसिन लगायतका उपकरण खरिद गर्दैछौैँ,अबको एक सातामा आइपुग्छ। कोरोना परीक्षण र सङ्क्रमितको व्यवस्थापनका लागी सक्दो पहल गर्दै छौँ।’

कोभिड अस्थायी अस्पताल सञ्चालन गर्न परिपत्र गर्दै आर्थिक वर्षको सुरुमै सङ्घीय सरकारले रु १० लाख पठाएको भए पनि घोडाघोडीमा चिकित्सक अभावको समस्या देखाउँदै हाल सम्म अस्पताल स्थापना भएको थिएन । अहिले जनशक्ति पदपूर्ती भए पनि उपकरण अभावले सेवा प्रवाहमा समस्या छ ।